X
تبلیغات
نماشا
رایتل
پنج‌شنبه 4 شهریور 1389 ساعت 11:58

 

نکوهش مکن چرخ نیلوفری را 

ابومعین ناصر بن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی مروزی از شاعران زبان فارسی است. وی در 394 ه.ق و در ماه ذی القعده در بلخ به دنیا آمد. در بعضی از کتب ادبی آمده است که او سادات بوده و نسبتش به امام علی بن موسی الرضا می رسد، که درباره درستی این سخن جای شک و تردید است چون دلایل و سند درست و صحیحی در این باره در دست نمی باشد. ناصر خسرو در خانواده ای به دنیا آمد که صاحب نفوذ و ثروت بودند و از زمان کودکی تا جوانی به کسب علم و دانش مشغول شد، به طوری که در دوران جوانی به دربار شاهان و امرا مانند سلطان محمود غزنوی و پسرش سلطان مسعود غزنوی،راه پیدا کرد. او در سراسر عمرش شور و شوق بسیاری در فراگرفتن همه علوم زمان خود از قبیل نجوم، فیزیک، هندسه، تاریخ طبیعی،طب و دیگر علوم داشت. او از دوران جوانی تا سن چهل سالگی مشاغل مختلف دولتی از قبیل دبیری و دیگر امور را در دربار به عهده داشت. ناصر خسرو حتی عنوان ادیب و دبیر فاضل را نیز گرفت. او در این سالها مدتی در بلخ که پایتخت زمستانی غزنویان بود، در کارهای دولتی فعالیت می کرد و سپس مدتی در مرو نیز به این گونه مشاغل مشغول شد. لقب مروزی نیز به این دلیل به او داده شد. او بعد از اینکه سالها در مشاغل مختلف مشغول به کار شد و انواع فضائل مادی را کسب کرد، دچار تغییر و تحول درونی شد که در زندگی او تأثیر به سزایی را داشت. او با علمای زمان خود به بحث و گفتگو پرداخت ولی قانع نشد و حتی با بزرگان ادیان دیگر نیز به بحث و مجادله مشغول شد و سپس تصمیم گرفت که به سیر و سفر در شهر های مختلف بپردازد، شاید از این طریق آن روح حقیقت جوی خود را سیراب کند. این سرگردانی و نابسامانی احوال او ادامه داشت، تا اینکه گفته شده او خوابی دید که در آن خواب به او الهام شد که از طریق دین و شرع می تواند به پرسشهای خود جواب درستی بدهد و آن راه سفر حج است. لذا این شاعر بزرگ بعد از بیداری و تفسیر خواب خویش، تصمیم به سفر حج گرفت. او در این سفر طولانی چهار با حج نمود و بسیاری از سرزمین ها از قبیل شمال شرقی، غربی، جنوب غربی، مرکز ایران، ارمنستان، آسیای صغیر، حلب، طرابلس، شام، فلسطین، سوریه، مصر و سودان را سیاحت کرد.  او در کشور مصر 3 سال اقامت کرد و به مذهب اسماعیلی گرایش پیدا نمود و به خدمت خلیفه فاطمی آن زمان رسید و از طرف او بعد از طی مراحل مرتبه حجت یافت و به مقام حجت جزیریه خراسان که یکی از جزایر دوازده گانه اسماعیلیه بود، انتخاب شد . مأمور نشر مذهب اسماعیلی کرد، که باعث موجود آمدن دشمنان و مخالفان  بسیاری از میان متعصبان اهل سنت شد. این مخالفت ها تا جایی ادامه پیدا کرد که حتی فرمان قتل او نیز صادر شد. ناصر خسرو به ناچار تصمیم به ترک شهر گرفت و از بلخ به نیشابور و سپس به مازندران و عاقبت به یمکان پناه برد و تا آخر عمر در انجا زندگی کرد.  این شاعر ایرانی در سال 481 ه.ق در یمکان بدخشان (شمال افغانستان فعلی) درگذشت. ناصر خسرو در اشعارش از ترکیبات و لغات عربی بسیار استفاده کرده است.  همچنین اشعار وی دارای نصیحت و مواعظ بسیار است که همین ویژگی باعث شده تا او را شاعری موعظه گر بشناسیم. برخی از آثار منظوم او عبارت است از: دیوان اشعار، دو منظومه به نامهای روشنایی نامه و سعادت نامه و آثار منثور او: خوان اخوان ، گشایش و رهایی، جامع الحکمتین، سفرنامه، زادالمسافرین، وجه دین، بستان العقول، دلیل المتحیرین.  

del.icio.us  digg  newsvine  furl  Y!  smarking  segnalo